رژیم درمانی در سردرد های میگرنی

  

واژه میگرن از لفظ یونانی«Hemicrain» به معنی«نیمی از سر» گرفته شده است که خوداین کلمه ریشه در زبان مصری دارد. میگرن، نوعی اختلال سردرد است که با ترکیب متنوعیاز تغییرات عصبی و گوارشی مشخص می شود. درد میگرن اغلب اوقات به صورت درد ضربان داریک طرفه، ابتدا خفیف است و کم کم شدید می شود. دردهای میگرنی در همه موارد بابی اشتهایی و تهوع و گاهی اوقات با استفراغ همراهند. این دردها معمولاً به مدت 72-4 ساعت طول می کشد و ممکن است با اختلالات بینایی، بویایی و چشایی همراه باشد.

درهنگام حملات میگرنی، بیماران به  قادر به تحمل نور نیستند (فوتوفوبی) وبرای استراحت، به محلی تاریک می روند. ممکن است تحمل نکردن صدا (فونوفوبی) و گاهیاوقات تحمل نکردن بوها (Osmophobia)  نیز وجود داشته باشد. در کودکان، میگرن اغلب باحملات دردشکم، بیماری حرکت(Motion Sickness) و اختلالات خواب همراه است. شروع دیررسمیگرن (در سنین بالای 50 سال) نادر است؛ با وجود این، عود میگرنی که بهبود یافتهاست، غیرمعمول نیست.

 

پاتو فیزیولوژی

هر چند علت ابتلا به میگرن ناشناخته است، ولی بنظر می رسد ریشه آن عروقی باشد و با سابقه خانوادگی مثبت میگرن و ضعف اولیه بینایی تقویت گردد. فرضیه ای درباره میگرن مطرح است به این ترتیب که رگهای خون در سخت شامه گشاد شده و جریان خون به شدت در سراسر این رگها زیاد می گردد و درد شدیدی را در سخت شامه ایجاد می کند. این فرضیه کیفیت حمله های میگرن را توصیف می نما ید.

 

تشخیص

تشخیص بیماری براساس خصوصیات سردرد و علائم همراه صورت می گیرد چرا که نتایجمعاینه فیزیکی و مطالعات آزمایشگاهی به طور معمول طبیعی است. سردردهای آزاردهنده نباید در ابتدا میگرن تشخیص داده شوند. علاوه بر سردرد، سابقه تهوع، ترس از نور و علائم هشدار دهنده بینایی یا بویایی نیز باید وجود داشته باشد. انواعمتعددی ازمیگرن توصیف شده اند که شایع ترین آنها عبارت اند از: میگرن معمولی (میگرنبدون وجود پیش درآمد) و میگرن کلاسیک (میگرن همراه با مرحله پیش درآمد).

 

مراحل میگرن

حمله های سردرد میگرنی به طور معمول صبح ها و اغلب آخر هفته شروعمی شود. هر حمله از چند ساعت تا چند روز به طول می انجامد، و تعداد حمله ها درهرماهبین یک تا سه بار تکرار می شود. یک سردرد میگرنی به طور معمول دارای دومرحله است:

الف) مرحله پیش درآمد  :(Aura)در این مرحله مجراهای خونی مغز منقبض می شوند. وعلائم این مرحله عبارت اند از: اختلال در گفتار، مشکلات بینایی، بی حسی، سوزش خفیف،کم سو شدن چشم، وجود صدا در گوش، ضعف و کرختی در اندام. بیشتر اوقات دیده شده استکه به علت سردرد میگرنی، آشفتگی هایی در سیستم گردش خون و عروق به وجود می آید. گاهی دستو پا (به ویژه انگشتان) در حین حمله های درد، سرد و پیشانی خیلی گرم می شود که میگرن همراه با برافروختگی است. این مرحله و علائم آن کمتر از یک ساعت طول می کشد. افراد تا پایان این مرحله کمیباید صبر کنند.

ب) مرحله مغزی یا سفالیک(Cephalic) : در این مرحله مجراهای خونی مغز، منبسط میشوند. و علائم این مرحله عبارت اند از: دردهای ضربان دار در کنار سر، تهوع و حال بههم خوردگی، حساسیت زیاد به صدا و نور، کاهش اشتهاء و احتقان در بینی.مرحله سفالیک حدود دو ساعت تا حداکثرسه روز طول می کشد. بنابراین لازم است بیمار تا قبلاز شروع میگرن از داروهای خود استفاده کند و با پرهیزهای لازم، شدت آن را کاهشدهد.

 

شیوع

مطالعات نشان داده اند  که با رشد جمعیت میزان شیوع میگرن در جوامع تغییری نکرده است. حدود 10 درصد کل جمعیت جهان به سردرد میگرن مبتلا هستند و همه انواع میگرن، در هر سنی، از اوایل کودکی تا بعد از آن می تواندشروع شود. با وجود این حمله های میگرن به ندرت قبل از 5 سالگی رخ می دهد و بیشترین سنشیوع بیماری در دوران بلوغ و اوایل بزرگسالی است. با افزایش سن، زنان بیش از مرداناز سردردهای میگرنی رنج می برند.  همچنین شیوع میگرن در میان شهرنشینان بیشتر از روستاییان و در سفیدپوستان بیشتر از سیاهپوستان است.

 

درمان دارویی

درمان بستگی به تکرار حمله های سردرد دارد. داروهای متعددی برای پیشگیری یا متوقف کردن میگرن استفاده می شوند.در ابتدا  ضد التهاب های غیر استروئیدی استفاده می شوند که با محرکهای سمپاتیک و آگونیست های سروتونین ما نند Sumitripin دنبال می شوند. طب پیشگیری می تواند شامل آنتاگونیست های کانال کلسیمی، مسدود کننده های بتاآدرنرژیک و آنتاگونیست های سروتونین باشد.

 

درمان تغذیه ای

حمله های میگرن با عوامل بسیاری عوامل از جمله غذا تشدید می شوند و به دامنه وسیعی از درمانها نیز پاسخ می دهند. برخی غذاها ممکن است در  یک فرد سبب تشدید حملات میگرنی شود درحالیکه در بیمار دیگر اینگونه نباشد. همچنین عدم تحمل های غذایی ممکن است در طی زمان تغییر کند. بنابراین نمی توان یک توصیه غذایی کلی در این بیماری ارائه نمود. مانع دیگر در تنظیم رژیم غذایی به این دلیل است که محدودیت های رژیم و حذف غذاهای غیر مجاز منجر به دریافت ناکافی مواد مغذی می شود. از آنجاکه شناسایی غذاهای مشکوک به عدم تحمل، تنها با حذف از رژیم غذایی و دوباره اضافه کردن آنها امکانپذیر است، رژیم شناس باید از غذاهای جایگزین که مواد مغذی لازم را تامین کنند به جای مواد غذایی حذف شده استفاده کند تا بیمار دچار کمبود دریافت مواد مغذی نشود.

بطور کلی غذاهایی که در ایجاد حملات میگرن موثر شناخته شده اند شامل: مرکبات، چای، قهوه، شکلات، آجیل، سبزیجات و نوشابه های کولا دار و گازدار هستند. در ذیل برخی عوامل موجود در غذاها که در تغییرات عروقی منجر به میگرن دخیل هستند ذکر شده است:

 

* گلوتامات: اینماده در غذاهای آماده به میزان زیادی وجود دارد از آنجاکه مشتقات آن به عنوان افزودنی مجاز به خوراکی ها اضافه می شود. به این منظور باید برچسب رویمحصولات را به دقت مطالعه کرد. این ماده در انواع کنسرو و غذاهای یخ زده وجود دارد.

* آمین ها:بعضی غذاهای حاوی آمین ها، فعال کننده رگ ها هستند و به نظرمی رسد سبب تغییراتی در انقباض رگ های خونی در مغز می باشند. تیرآمین، فنیل آلانین و فنیل اتیل آمین دوماده اصلی مسبب این مشکل هستند. اگرچه سایر آمین ها نیز ممکن است اثرات مشابهیداشته باشند. در ذیل به منابع برخی آمین ها اشاره شده است:

- تیرآمین(Tyramine) : در الکل، برخی پنیرها به خصوص پنیرهای مانده، میوه ها و سبزیهای کال، خوراک کلم، مخمرها، انواع آجیل، ماهی شور، کنسرو شاه ماهی، خامهترش، آواکادو، سوسیس های تخمیری و گوشت های مانده یا چرب وجود دارد. 

- فنیل اتیل آمین :(Phenyl ethylamine) در کاکائو، شکلات، پنیر و موادغذایی ای کهدارای این سه ماده غذایی هستند، یافت می شود.

- اکتوپامین:(Octopamine)  در مرکباتی مثل لیمو، پرتقال، گریپ فروت و... یافت میشود.

/ 0 نظر / 44 بازدید