آلـزایمـر و رویکرد های جدید
ساعت ٩:٠۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٧ بهمن ۱۳۸۸  کلمات کلیدی:


آلـزایمـر و رویکرد های جدید




Active Imageآلزایمر با از دست دادن حافظه کوتاه مدت، فراموش کردن آدرس ها و اسم ها آغاز می شود وکمکم تا آنجا پیش می رودکه فرد حتی راه بازگشت به خانه را فراموش می کند.

در سال 1906 میلادی آلویس آلزایمر پزشک آلمانی پس از 20 سال تحقیق توانست تعریفی علمی از این بیماری ارایهدهداین بیماری برای قدردانی از یک عمر تحقیق آلویس آلزایمر،« آلزایمر» نامیده شده استآلزایمر که به بیماری پیریمعروف است در واقع چیزی بیشتر از یک فراموشی ساده است.

بیماری آلزایمر در واقع مشکلی مغزی استمغز ما از میلیون ها سلول عصبی تشکیل شده استهر دسته از اینسلول های عصبی با هم تشکیل یک بخش را می دهند و هر بخش عهده دار یک مسولیت استبه عنوان مثال بخشبینایی که در ناحیه پشت سری قرار گرفته، مسئول بررسی اطلاعاتی است که از چشم ها آمده استبدین ترتیب ماتشخیص می دهیم که چه دیده ایم.

این سلول های عصبی برای بررسی و انتقال اطلاعات با یکدیگر و با بخش های دیگر در ارتباطنداین ارتباط به صورت جریان الکتریکی کوچکی استکه از یک سلول به سلول بعدی انتقال پیدا می کنداما چون این سلول ها به یکدیگر نچسبیده اند، بین آنها یک فضای خالی کوچک وجود دارد.

این فضای خالی کوچک توسط یک ماده شیمیایی مخصوص پر می شود که انتقال جریان الکتریکی بین سلول ها را سریعتر و آسانتر می کنداینماده شیمیایی مخصوص که” سروتونین” نام دارد، توسط خود مغز ترشح می شود.

با بالا رفتن سن و پیر شدن سلول ها، ترشح این ماده شیمیایی یا سروتونین کاهش می یابد، بدین ترتیب ارتباط بین سلولی انتقال اطلاعات دچارمشکل می شود.

این مشکل بیشتر از همه در بخش حافظه و خاطرات، خود را نشان می دهدخاطره ها ترکیبی هستند از یاد آوری دیده ها و شنیده ها واحساسات که برای یادآوری آن ها مغز نیاز به برقراری یک ارتباط پیچیده سلولی بین همه بخش ها داردبه همین علت با بالا رفتن سن و کم شدنترشح سروتونین در مغز، خاطره ها کمرنگ یا فراموش می شوند.

در بیماری آلزایمر ترشح سروتونین به شدت کاهش می یابداما این مسئله همیشه به علت پیر شدن سلول ها نیستسکته مغزی که باعث ازدست رفتن بخشی از سلول های مغز می شود یا شوک عاطفی به علت از دست دادن عزیزی، می توانند خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش دهند.

آلزایمر با از دست دادن حافظه کوتاه مدت، فراموش کردن آدرس ها و اسم ها آغاز می شود و کم کم تا آنجا پیش می رود که فرد حتی راه بازگشتبه خانه را فراموش می کندبیماری آلزایمر متاسفانه درمانی ندارد اما می توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد.

داشتن زندگی های فعال، شرکت در برنامه های جمعی، گوش دادن به اخبار و از همه مهمتر یاد گرفتن یک چیز جدید مثل یک زبان جدید، مغز رافعال نگاه می داردبرای تقویت حافظه نیاز به داروی خارجی و گران قیمت نیست.

مصرف خشکبار به خصوص فندق به تقویت حافظه کمک می کندفندق دارای پیش ماده سروتونین استمصرف آن باعث افزایش ترشح این مادهشیمیایی مخصوص در مغز می شود.تحقیقات اخیر محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی نشان می دهد بیماری آلزایمر یک بیماری ژنتیکی استبهنقل از مجله علمی جنرال فیزیک، محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی با انجام آزمایش بر روی 1200 مورد دو قلو اعلام کردند که 71 درصد از مواردابتلا به بیماری آلزایمر به دلایل ژنتیکی صورت می گیردتحقیقات محققان نشان داد، بیماری آلزایمر به دو روش بروز می کند، اول به دلایل ژنتیکی وبعد عوامل محیطی.

تحقیقات بعدی نشان داد که عوامل ژنتیکی از اهمیت بیشتری نسبت به عوامل محیطی برخوردار هستندبه گفته محققان بروز بیماری آلزایمر تا71 درصد به دلایل ژنتیکی و 21 درصد به دلایل محیطی انجام می شودتحقیقات قبلی نیز ثابت کرده اند که وقوع بیماری آلزایمر تا 95 درصد بعد از 60سالگی رخ می دهدعلایم این بیماری با از دست دادن قدرت حفظ اطلاعات بخصوص حافظه موقت در دوران پیری آغاز شده و به تدریج با از دستدادن قدرت تشخیص زمان، افسردگی، از دست دادن قدرت تکلم، گوشه گیری و سرانجام مرگ در اثر ناراحتی های تنفسی به پایان می رسدمرگپس از 5 تا 15 سال از بروز علایم، اتفاق می افتد، اما بیماری حدود 20 سال قبل از ظهور علایم آغاز شده استاین بیماری با از دست رفتنسیناپس های نورون ها در برخی مناطق مغز، نکروزه شدن سلول های مغز در مناطق مختلف سیستم عصبی، ایجاد ساختارهای پروتئینی کرویشکلی به نام پلاک های پیری(SP) در خارج نورون های برخی مناطق مغز و ساختارهای پروتئینی رشته هایی به نام NFT در جسم سلولی نورونها، مشخص می شود.

پروتئینهای آمیلوییدی

در بیماری آلزایمر ساختارهای پروتئینی کروی شکلی در خارج نورون های برخی مناطق مغز و ساختارهای پروتئینی رشته ای در جسم سلولینورون ها، تشکیل می شوداین ساختارهای پروتئینی که به آنها اجسام آمیلوییدی گفته می شود، در اثر برخی تغییرات در پروتئوم سلول هایعصبی و به هم خوردن تعادل و تغییر در میزان و یا ساختار پروتئین های پرسینیلین، آپولیپوپروتئین E، سینوکلئین و پپتید آمیلوئیدبتا، ایجاد می شود.یکی از مهمترین پروتئین هایی که در ایجاد آلزایمر نقش دارد، پروتئین پیش ساز آمیلوئید(APP) نام دارد، این پروتئین در سلول های دستگاه عصبیبیان می شود و در اتصال سلول ها به هم، تماس سلول ها و اتصال به ماتریکس خارج سلولی و اسکلت سلولی نقش داردپروتئینAPP بوسیلهسه نوع آنزیم پروتئولیتیک پردازش می شودآنزیم های آلفا، بتا و گاما-سکرتاز، به ترتیب پروتئین APP را در اسید های آمینه678و671 و 711 برش میدهندبا اثر آنزیم های گاما و بتاسکرتاز بر پروتئین APP، به ترتیب، پپتیدهایی به نام آمیلوئیدبتا40( دارای 40 اسید آمینهو آمیلوئیدبتا42 (دارای 42اسید آمینهایجاد می شونددر حالت عادی مقدار این قطعات در سلول ها کم است و به سرعت تجزیه می شود اما اگر در پروتئوم سلول هایعصبی این تعادل بر هم بخورد و مقدار این قطعات افزایش یابد، ساختارهای پروتئینی کروی و در نتیجه آلزایمر ایجاد می شوددر بیماران مبتلا بهسندروم داونتریزومی 21) میزان بیان پروتئین APP افزایش می یابد و علایمی شبیه آلزایمر مشاهده می شود که می تواند به علت افزایش مقدارپپتید آمیلوئیدبتا 42 باشد زیرا ژن پروتئین APP بر روی کروموزم 21 قرار دارد.

دانشمندان توانسته اند پروتئینی به دست آورند که به باور آنها شروع بیماری آلزایمر را سرکوب می کنداین یافته توسط یک گروه تحقیق بینالمللی با هدایت دانشگاه تورونتو اعلام شده استمحققــان، پروتئینی به نام بتا-آمیلویید را کشف کرده اند که تولید یک ماده سمی در مغز به نامTMP21 را سرکوب می کندبتاآمیلویید ماده ای اسرار آمیز و مهمی است که باعث تخریب سلول های مغزی در بیماران آلزایمری می گرددتخریبسلولهای مغزی به تدریج با اختلال حافظه، تغییرات رفتاری و مجموعه ی علایمی آشکار می شود که نشانگان دمانس از آنها تشکیل شده است.نکته جالب در این تحقیق آن است که پروتئین یاد شده فاقد تاثیر منفی بر سایر فعالیت های سلولی است و تنها بر روی عامل مخرب بیماری آلزایمرموثر است.

دید کلی

بیماری آلزایمر 2 تا 5 درصد اشخاص مسن را دربر می گیرد و گاهی هم به اشخاص جوانتر حمله می کندبه نظر می رسد که بیماری آلزایمر در اثرفاسد شدن سلول های منطقه هیپوکامپ که معمولاً مقدار زیادی استیل کولین تولید می کنند بوجود می آیدسلول های مغزی یا نرونهایی کهآسیب دیده اند پلاکهایی جمع می کنند و به تعداد زیادی می میرندمنطقه آسیب دیده مغز و استیل کولین در تشکیل خاطرات جدید وارد عمل میشوند به همین دلیل یکی از نشانه های اصلی بیماری آلزایمر عدم توانایی در تحکیم یک یادگیری تازهمثل یادآوری آدرس تازهو دشواری در جهتیابی استاما خاطرات رویدادهای دور معمولاً کمتر آسیب می بینند.

علت بیماری

تقریباً 10 درصد افراد بالای 60 سال، زوال عقل دارند و حدود نیمی از آنها مبتلا به آلزایمر می باشندآلزایمر نوعی بیماری ناهمگن از نظر ژنتیکیاست که در تمام نژادها دیده می شود. 5 درصد بیماران دچار بیماری خانوادگی با تظاهر زود هنگام، 15_25 درصد دچار بیماری خانوادگی با تظاهردیررس و 75 درصد مبتلا به بیماری تک گیر می باشند. 10 درصد موارد آلزایمر خانوادگی، توارث اتوزومی غالب و بقیه چند عاملی را نشان می دهند.مهمترین یافته های شناختی بیماری آلزایمر، رسوب دو پروتئین رشته ای پپتید بتاآمیلویید تاو در مغز می باشندپپتیدبتاآمیلویید که از پروتئین رمزگردانی شده توسط یکی از ژنهای مستعد کننده به بیماری آلزایمر خانوادگی بوجود می آید، در پلاکهای آمیلویید یا پیری در فضای خارج سلولی مخمبتلایان به آلزایمر یافت می شودپلاکهای آمیلویید، حاوی پروتئینهای دیگر علاوه بر بتاآمیلویید می باشنداز جمله آپولیپو پروتئینکه این همتوسط نوعی ژن مستعد کننده به آلزایمر(APOE) رمز گردانی می شوداشکال هیپو فسفریله پروتئین تاو(Tau)، کلافهای نوروفیبریلاری را تشکیل میدهند که بر خلاف پلاکهای آمیلویید در داخل نورونهای آلزایمر یافت می شوندتاویک پروتئین مرتبط با میکروتوبولهاست که بطور وافری درنورونهای مغزبروز می یابداین پروتئین، تجمع و پایداری میکروتوبولها را که بر اثر فسفوریلاسیون کاهش می یابد، تقویت می کندتشکیل کلافه هایونوروفیبریلازی تاو ظاهراً یکی از علل استحاله نورونی در بیماری آلزایمر است.

علایم بیماری

در اکثر موارد، بیماری آلزایمر در اشخاص مسن و در فاصله زمانی 8 تا 20 سال به تدریج رشد می کندقربانی این بیماری، ابتدا افت حافظه پیدا میکند و اغلب گم شدن حتی در خانه خود بیمار نیز پیش می آیدبه مرور زمان، بیمار جهت یابی خود را به شدت از دست می دهد، اشخاص و حتیاعضای خانواده خود را نمی شناسد، هیجانهای کودکانه نشان می دهد و از عهده نظافت خود و لباس پوشیدن بر نمی آید.

پیشگیری مقدم بر درمان

سالمندانی که از بیماری آلزایمر یا از اختلالهای حافظه ای سبک رنج می برند، می توانند عادات خود را انطباق دهندهمه ما، پیر و جوان میتوانیم یک دفترچه یادداشت و یک مداد در جیب خود یا در کنار تلفن داشته باشیم و پیامهای خود را خیلی راحت در آن بنویسیمما حتی می توانیمیک تقویم به همراه داشته باشیم و رویدادهای پیش بینی شده، حتی کارهای روزمره را در آن بنویسیماشخاصی که از افت حافظه رنج می برند،می توانند روی روزهایی که سپری می شود خط بکشــند؛ می توانند از داروهایی استفاده کنند که مقدار آنها برای هر روز از هفته و ماه مشخصشده است . برقراری نظم روزانه و کمک گرفتن از وسایل کمک حافظه بسیاری از سالمندانی را که توانایی تشکیل خاطرات تازه را ندارند ازدشواریهای حاد نجات دهد.

درمان

• اگر یکی از اعضای خانواده دچار این بیماری است حالت خصومت آنها را به خود نگیریممحیط خانه را طوری تغییر دهید که فرد بیمار دچار آسیببدنی نشود.

• اگر مراقبت از یکی از اعضای خانواده که دچار این بیماری است را به عهد دارید، از دیگران درخواست کمک کنید تا بتوانید به خود استراحت دهیدازاینکه نیاز به استراحت و فراغت دارید احساس گناه نکنید حتی اگر بیمار از این مسئله احساس رضایت نداشته باشد.

• اگر گروه حمایتی برای خانواده بیماران آلزایمر وجو دارد به آن بپیوندید و اگر وجود ندارد به ایجاد آن اهتمام ورزید.

• افراد مراقبت کننده ار بیمار می توانند برخی از مشکلات بیمار را با اجرای بعضی کارها کاهش دهندمانند تکرار، برای بیمارانی که مشکلی درحافظه دارند شاید یادآوری مکرر کمک کننده باشد و اطمینان دهی که یک گفتگوی صمیمانه مختصر و در عین حال قوی می تواند بیمار مضطرب یاآشفته را آرام کند و منحرف کردن ذهن بیمار، که قدم زدن با بیمار می تواند در این زمینه کمک کننده باشد.

• فعالیت های فکری و به کار بردن قوه ی حافظه از بیماری آلزایمر پیشگیری می کندبر اساس یافته های دانشمندان دانشگاهCleveland در Ohioافرادی که از نظر جسمی و فکری فعال هستند به مراتب کمتر از دیگران در معرض بیماری خطرناک آلزایمر قرار می گیرنددر یک مطالعه بر روی 192نفر بیمار و 358 نفر از افراد سالم این نتیجه بدست امد که زندگی ساکت و بدون فعالیت جسمی و فکری باعث کم کاری و ناسالم ماندن مغز گردیده ودر افرادی که آمادگی مبتلا شدن به بیماری آلزایمر را دارند بروز بیماری را سرعت می بخشداین محققان عقیده دارند که مغز هم مانند اعضای دیگربدن به ورزش و فعالیت نیاز دارد و بکار نگرفتن آن باعث از بین رفتن قدرت تفکر می شود تقویت حافظه فقط با خواندن کتاب و فکر کردن امکان پذیرنیست بلکه معاشرت با دیگران، مسافرت، آموختن زبانی جدید، حفظ کردن شعر، آموختن موسیقی و غیره می تواند در این مورد موثر باشد.

• مصرف گوشت ماهی هایی مثل قزل آلا و ماهی ساردین با دارا بودن امگاسه اسید چرب خطر ابتلا به آلزایمر را کاهش می دهند.

• نتیجه تحقیقات پژوهشگران درباره موشها موفقیت آمیز بوده استفقط در آمریکا چهارمیلیون و پانصد هزار نفر از بیماری آلزایمر رنج می برند.

• رژیم غذایی مدیترانه ای از ابتلا به آلزایمر پیشگیری می کندیک مطالعه نشان می دهد مصرف رژیم غذایی مدیترانه ای خطر ابتلا به آلزایمر رابطور چشمگیری کاهش می دهددر این تحقیق محققان رژیم غذایی و وضعیت سلامتی2200 نفر را در مدت بیش از چهار سال بررسی کردندطبقاین مطالعه هر چه افراد بیشتر این نوع تغذیه را رعایت کنند کمتر احتمال دارد به آلزایمر مبتلا شوندبه گفته متخصصان آلزایمر، این تحقیق شواهددیگری در فواید تغذیه سالم در پیشگیری از ابتلا به این بیماری ارایه می کندعموماً از رژیم غذایی مدیترانه ای به عنوان تغذیه ای سالم یاد میشود.

• این رژیم غذایی سرشار از میوه، سبزی های و غلات، مقداری ماهی و مقدار بسیار کمی لبنیات و گوشت است.” کلیوبالاردمدیر تحقیقاتیانجمن آلزایمر انگلیس گفتاین مطالعه بزرگ شواهد دیگری در نقش تغذیه و شیوه زندگی در کاهش خطر آلزایمر ارایه می کند.

بالارد افزوداین مطالعه نشان می دهد مصرف مداوم یک رژیم غذایی سالم می تواند خطر ابتلا به آلزایمر را 40 درصد کاهش دهد و بیانگر اهمیتتغذیه سالم است.

وی گفترژیم غذایی سالم حاوی میوه و سبزی های تازه، کنترل مرتب فشار خون و کلسترل خون، ورزش و جلوگیری از بالا رفتن وزن همگی درکاهش خطر زوال عقل در سنین بالاتر موثرند.

درمان آلزایمر با هورمون درمانی و درمان جایگزین با هورمون تستوسترون در مردان سالمند می تواند موجب بهبودی فرم خفیف آلزایمر شودتیمیاز پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا به تازگی دریافته اند هورمون جنسی تستوسترون به طور مشخص سبب بهبود کیفیت زندگی در افراد مبتلا بهآلزایمر می شوددر این مطالعه بیمارانی که از هورمون درمانی استفاده کرده بودند همگی معتقد بودند میزان سلامت فیزیکی و روابط بین فردی آنهاپس از مصرف تستوسترون تغییر چشمگیری کرده استاز آنجا که فرایند سالخوردگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون همراه است،پژوهشگران حدس می زنند فقدان این ماده می تواند از مهمترین دلایل بروز مشکلات دوران سالمندی باشد که از جمله آنها می توان به آلزایمراشاره کرد.

• سیب، دشمن آلزایمر روشهای بسیاری پیشنهاد شده تا روند ابتلا به بیماری کاهش یابد و شاید مفید ترین و سودمند ترین این روشها، رژیمغذایی مناسب و کنترل شده برای سالمندان باشد.عامل اصلی ایجاد آلزایمر، رادیکالهای آزاد اکسید کننده هستند که با افزایش سن بیشتر تولیدمی شونداگر می خواهید از تولید آنها جلوگیری کنید یا تولید آنها را به حداقل برسانید روزی دو تا سه لیوان آب سیب و یا سه تا چهار عدد سیبمیل کنیدمطمئن باشید که ضرر نمی کنید.

• زردچوبه در درمان و پیشگیری از بیماری آلزایمر موثر استمحققان دریافتند زردچوبه یا رنگ دانه زرد موجود در ادویه کاری پروتئین بتاامیلیوئید را درمغز موشها تجزیه و از رسوب این پروتئین که سبب تخریب بافت مغز می شود جلوگیری می کندمحققان معتقدند زردچوبه بیش از هر داروی دیگر درپیشگیری از تشکیل توده پروتئینی موثر استدر طی سنتی هند، زردچوبه از هزاران سال پیش به عنوان یک ماده ضد التهاب در درمان بیماریهایمزمن و ناتوان کننده کاربرد داشته استاین تحقیق نشان می دهد، می توان از خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدان این ماده در بیماریهای مانندسرطان، آلزایمر و بیماریهای قلبی بهره برد.

• براساس تحقیقات جدید، روشی نوین برای مبارزه با پیشرفت بیماری آلزایمر، پیشنهاد شده استعلت اصلی بیماری آلزایمر کاملاً شناخته شدهاما یکی از مواد مهمی که سبب بروز بسیاری از علایم این بیماری می شود، یک پروتئین به نام آمیلوییدبتاپپتیدAB استبه گفته پزشکان اینپروتئین به طور منظم در مغز انسان ساخته می شودبا این حال در برخی شرایط تغییراتی در این پروتئین به وجود می آید و به یک ماده مضر تبدیلمی شود.محققان تلاش نمودند تا با تزریق یک آنتی بادی که در مغز به یک پروتئین AB متصل می شود، از اثرات مضر تجمع این ماده در مغز جلوگیریکنند و با این کار از ایجاد بیماری آلزایمر جلوگیری خواهد شد.